Sual:
Samimi olmadığını sandığım kimsenin özrünü kabul etmek zorunda
mıyım?
CEVAP
Samimiyse,
samimi değil demek suizan olur. Suizan da haramdır. Yaptığı bir iş
için
özür dileyip, bir daha yapmayacağını söyleyen kimsenin, samimi
olmasa da
özrünü kabul etmek gerekir.
Özür
dilemek üç türlü olur:
1-Yaptığı
şeye mazeret göstermek, mesela (Unuttuğum için gelemedim)
veya
(Hastaydım, gelemedim) demek gibi. Böyle bir özrü, doğru olup
olmadığını araştırmadan kabul etmelidir. Üç hadis-i şerif meali
şöyledir:
(Din
kardeşinin özrünü kabul etmeyen, Kevser havuzundan
içemez.)
[Hâkim]
(Müslüman
kardeşinin özrünü kabul etmemek günahtır.)
[Ebu Davud]
(Özrü
kabul etmeyen, özür dileyenin günahını yüklenmiş olur.)
[İbni Mace]
Bu
hadis-i şerifler, din kardeşinin kötülük yaptığını ve özrünün
yalan
olduğunu bilmeyen kimse içindir. Böyle kimsenin özrünü reddetmek,
suizan
etmek olur.
2-
(Yaptım; ama bir daha yapmam, keşke yapmasaydım) demek. Bu,
suçunu
kabul edip özür dilemektir. Müslümanın özrünü kabul etmemek
mekruhtur.
Özrü kabul etmek ve kusurları affetmek, Allahü teâlânın
sıfatlarındandır.
Bir hadis-i şerif meali:
(Allahü
teâlâ, özür dileyenin özrünü kabul eder.)
[Ebu Ya’la]
Böyle
özrü kabul etmeyene, Allahü teâlâ azap ve gazap eder. Mümin,
affetmek için
özür dilenmesini bekler; münafık, ayıpların ortaya çıkmasını
ister.
3-
Yapmadım diyerek inkâr etmek. Bu da pişmanlık alâmetidir. Yalan
söylediğini bilerek özrünü kabul etmek, o kimseyi affetmek olur.
Yalan
söyleyerek özür dileyen böyle bir kimseyi affetmek, vacib değil
müstehabdır. Affetmek çok faziletlidir. Hadis-i şeriflerde
buyuruldu
ki:
(Allah
rızası için affedeni, Allahü teâlâ yükseltir.)
[Müslim]
(Affedin
ki affedilesiniz!)
[İ. Ahmed]
(Özür
dileyen kardeşiniz niyetinde samimi olmasa da, özrünü kabul edin.)
[Hâkim]
(Kaba
davranana nazik olan, zulmedeni affeden, vermeyene ihsan eden,
kendinden
uzaklaşana yaklaşan, yüksek derecelere kavuşur.)
[Bezzar]
Allahü
teâlâ, acımayana merhamet etmez, affetmeyeni affetmez, özür kabul
etmeyenin özrünü kabul etmez. O halde, özürleri kabul edip,
suçları örtmeliyiz!