Sual: Al-i İmran ve Enfal suresinde, (ve mekeru ve mekerallah, vallahü hayrül makirin) = (Allah mekr [hile] yapanların hayırlısıdır) buyuruluyor. Allah�ın hile yapması ne demektir?
CEVAP
Mekr, hile yapmak, tuzak kurmak suretiyle zarar vermek demektir.
Mekr-i ilahi, Allahü
teâlânın mekr [hile] yapanların mekrini kendilerine çevirmesi,
kötülüklerini, kurdukları tuzaklarını bozması, mekrlerine karşılık
onları cezalandırması gibi anlamlara gelir. Cenab-ı hak, insanların
yaptığı mekrden [hileden] münezzehtir, her istediğini yapmaya kadirdir,
hâşâ hileye muhtaç değildir. Mekr-i ilahi, mekr yapanların mekrini
bozmak suretiyle onlara mekrin kötülüğünü bildirmek ve bazılarının
tevbelerine sebep olmak yönünden iyidir. Mekr-i ilahi için birkaç örnek:

1- Allahü teâlâ, Müslümanları, müşriklerin gözlerine az gösterdi. Onları Bedir�e getirdi Onlar da, müslümanlara hücum ettiler. Ama hezimete uğrayıp, öldürüldüler. Bu bir mekr-i ilahi idi.

2-
Yahudiler, Hazret-i İsa�yı öldürmek için hile yaptılar. Allahü teâlâ da
Hazret-i İsa�yı kurtarıp Yahudileri de felaketlere maruz bıraktı.
Kralları Yahuda, Hazret-i İsa�yı öldürmek için evine bir
münafık gönderdi. Hazret-i Cebrail ise daha önce gelip Hazret-i İsa�yı
semaya kaldırdı. Münafık, Hazret-i İsa�yı bulamayınca dışarı çıktı.
Cenab-ı hak o münafığı, Hazret-i İsa gibi gösterdi. Onlar da Hazret-i
İsa sanıp o münafığı çarmıha gerip öldürdüler. Münafığı böylece
cezalandırması da bir mekr-i ilahidir.

3- Müşrikler, fesat ocağı olan Dar-ün nedve�de
toplanarak, her gün yayılan İslamiyet�i durdurmak için çareler
arıyorlardı. Kimi, Peygamber efendimizi ölünceye kadar bir zindanda
hapsetmek, kimi bir deveye bindirilip Mekke�deki yurdundan çıkarıp
sürgün için planlar düşünüyorlardı. Ebu Cehil ise, her
kabileden seçilecek gençler tarafından kılıçlarla bir anda
öldürülmesini teklif etmişti. Böylece kim öldürdüye gideceği, belli
birine düşmanlık beslenemeyeceği fikri beğenilmişti. O gece bu plan
uygulanacaktı. Ama Cebrail aleyhisselam, durumu Resulullaha haber
vermişti. O da yatağına Allah�ın aslanı Hazret-i Ali�yi yatırarak şerefli evinden ayrılıp, en güvendiği arkadaşı Hazret-i Ebu Bekir
ile birlikte hicret etmişti. Bunları takip eden kişinin atının
ayaklarının kumlara batması ve mağaranın kapısına örümceğin ağ yapması
gibi mucizeler görülmüştü. Bir âyet meali şöyledir:
(Habibim, hani kâfirler seni bağlayıp hapsetmek, öldürmek veya sürgün etmek için sana mekr ederken [tuzak kurarken] Allah da onlara mekr etti. [tuzaklarını boşa çıkardı.]) [Enfal30]

4- Mekrin, azap anlamı da vardır. Bir âyet meali şöyledir:
(Hüsrana uğrayanlardan başkası mekr-i ilahiden [azab-ı ilahiden] emin olamaz.) [Araf 99]

5-
Haram işlemeye sebep olan harika işlere de mekr veya istidrac denir.
Mesela Firavunun ömründe hiç başı ağrımamıştır. Dişlerinin arasına et
ve yemek artıkları girip rahatsız olmaması için dişleri çok sık idi.
Atı ile yokuştan inerken atının ön ayakları uzardı. Kendinde böyle
haller görünce, ben tanrıyım demişti. 19 cu bir kâfir de buna benzer
haller olduğu için, o da ben peygamberim demişti.

6- Mekrin istidrac manası
da vardır. Yani Allahü teâlâ, bir kimseye bir müddete kadar hakkında
hayırlı olmayan nimetler verir. Bunlar nimet gibi görünen
musibetlerdir. Bir âyet meali şöyledir::
(Kâfirler, kendilerine
çok mal ve evlat vermekle, iyilik ettiğimizi mi sanıyorlar? Hayır; işin
farkında değiller. Bunların nimet değil, musibet olduğunu
anlayamıyorlar.) [Müminun 55-56]

Demek ki, kâfirlere
verilen dünyalıklar, hep felakettir. Şeker hastasına verilen tatlılar,
helvalar gibidir. Onu bir an önce helake sürükler.