Sual: Bir kimseye kurban bayramında kurban kesmesinin
vacib olması için şartlar nelerdir?
CEVAP
Maddeler halinde bildirelim:
1- Mukim, akıl baliğ ve Müslüman olması lazımdır.
2- İhtiyacı olan eşyadan ve verilmesi gereken borçlarından
fazla olarak, zekât nisabına malik olması lazımdır. Taksitli borçlar, zekâtta
dâhil edildiği halde, kurbanda nisaba dâhil edilmez.
3- Miras ve mehir malları, nisab hesabına katılır.
4- Kadınların incisi, pırlantası ve her çeşit ziynet
eşyası, kurban nisabına katılır. Zekâta katılmaz.
5- İki veya daha çok evi olanın, kurban kesmesi
gerekir.
6- Kurban nisabı hesabına katılacak malın, ticaret için
olması şart olmadığı gibi, elinde bir yıl kalmış olması da gerekmez. Taksitli
olmayan borçlar, alacaklardan ve mevcut maldan çıkarılır. Kalan alacaklar,
zekâtta olduğu gibi, kurban nisabına dâhil edilir.
7- İhtiyaç eşyaları kurban nisabına dâhil edilmez. İhtiyaç
eşyası demek, kıymetleri ne kadar çok olursa olsun, bir ev, bir aylık yiyecek,
her yıl için üç kat elbise, çamaşır, evde kullanılan eşya ve aletler,
hizmetçiler, binecek vasıtası, meslek kitapları ve ödeyeceği borçlarıdır.
Bunların mevcut olmaları şart değildir. Mevcut olanlar, zekât, fıtra ve kurban
için nisab hesabına katılmazlar.
8- Ticaret için olmayan, ihtiyacından artan eşya, kiradaki
evler, evdeki süs eşyası, yere serili olmayan halılar, kullanılmayan fazla ev
eşyası, sanat ve ticaret aletleri, burada ihtiyaç eşyası sayılmaz, kurban
nisabına katılır. Hepsinin değeri, 96 gram altını bulursa, kurban kesmek vacib
olur.
9- Bilgisayar, telefon, tabanca, teyp, kaset, CD, DVD,
saat, buzdolabı, çamaşır makinesi, bulaşık makinesi, temizlik robotu, kıymetli
dini levha, avize gibi ev eşyaları, kullanıldıkları için kurban nisabına dâhil
edilmez. Hiç kullanılmayıp kenarda duran eski, yeni ev eşyaları, kap kacak
nisaba dahil edilir. Evde kullanılmayan eşyalar, nisabın üzerinde olursa, kurban
kesmek vacib olur. Mesela çeyiz olarak alınan eşyalar kiminse, o kurban keser.
Baba çeyiz olarak aldığı halde, kızına hediye etmemişse, çeyiz hâlâ babanın
malıdır. Babanın kurban kesmesi gerekir.
10- Nisab değerinde Mushaf’ı, hadis, fıkıh ve diğer ilim
kitapları bulunan kişi, bunları okuyorsa, nisaba dâhil etmez. Okumuyorsa veya
okumayı bilmiyorsa, dâhil eder.
11- Her yıl, evdeki 3 kat elbise, ihtiyaç eşyasıdır.
Fazlası, eski de olsa nisaba dâhil edilir. [Üç kat elbise demek, üç ceket, üç
pantolon, bir palto, üç gömlek, üç atlet, üç don ve bir kazak demektir. Bundan
fazla olanlar kurban nisabına katılır.]
