Sual: Eskiden
halkın, padişaha "Kulunuz" diye kendini takdim ettiği, padişahın da
halka, "Kulum" dediğini işitiyoruz. Yalnız Allah�a kul olunmaz mı?
CEVAP
Bazı
kelimeler birkaç manaya gelir. Cümledeki yerlerine göre manaları
değişir. Kul, mahluk, insan, köle, bende, emir altında bulunan, tâbi,
mensup gibi manalara gelir.

Sultana bağlı askerlere Kapı kulu
denirdi. Bende kelimesi de kul demektir. Bendeniz, kulunuz demektir. Bu
tabir bugün bile tevazu ifadesi olarak kullanılmaktadır. Padişahlar,
tebeasından olan sadık yardımcıları için "Kulum" tabirini
kullanırlardı. Burada kulum, sağ kolum demektir.

Mevla kelimesi de yedi manaya gelir. Meşhur olan üç manası ilah, köle ve efendi demektir.

(Mevlamızın rahmeti boldur) cümlesinde mevla, ilah manasındadır.

(Mevlana
Halid-i Bağdadi, Mevlana Celaleddin-i Rumi kıymetli zatlardır)
cümlesindeki mevla kelimesi, efendi demektir. Mevlana, efendimiz
demektir.

(Hazret-i Bilal, Hazret-i Ebu Bekrin mevlası idi) cümlesinde mevla, azat edilmiş köle manasına gelir.

Bunun
gibi bir çok kelime kullanıldığı yere göre mana alır. Sultanlar veya
diğer büyük zatlar hakkında şanlarına yakışmayan bir şey duyunca, işin
aslını öğrenmeden onlara su-i zan etmemelidir.