Din-Hukuk ilişkisi

Hocam sorumun uzunluğundan dolayı özür
dileyerek sorumu soruyorum...Hukuka giriş kitabında şu açıklamaya
rastladım: "Hayatta sosyal yaşamı düzenleyen kurallar vardır. 1. Hukuk,
din, ahlak, görgü kuralları HUKUK: Maddi yaptırımlı devletin koruması
altında sosyal hayatı düzenler. DİN: Manevidir, hiçbir şekilde maddi
yaptırım bulunmaz. Örnek: Haksız yere adam öldürsen dahi sadece
günahkar oluyorsun (manevi) maddi yaptırım yoktur" diyor. Manevi
oluşunu 1 örnekle (fitre-zekat) açıklıyor. Hocam haşa Allah' ın (İslam)
dini sosyal hayatı tam düzenlemez anlamına gelen açıklamalar yer
alıyor. Bu açıklamalara karşı tutum ne olmalı? Bunu lütfen uzunca
anlatabilir misiniz?


Cevap:

Yukarıya
aldığınız açıklama çok eksik, âdeta kulaktan dolma diyebileceğimiz
bilgilere dayanıyor. Din-hukuk ilişkisinden söz ederken önce hukuktan
neyin kastedildiği ortaya konmalıdır. Hukuk insan hayatını düzenleyen,
yaptırımlarla korunmuş ve uygulaması teminat altına alınmış bir kurum,
bir kurallar bütünü olmakla beraber kaynağı bakımından ilâhî ve beşerî
olmak üzere ikiye ayrılır. İlâhî denilen hukuk vahye dayanır, akıl ve
akla/deneye dayalı menfaat ancak vahyin sınırları ve irşad içinde
devreye girer. Mesela İslam Hukuku (fıkıh) böyle bir hukuktur ve
müeyyidesi (yaptırımı) yalnızca manevî değildir; maddî, manevî, dünyaya
ve ahirete ait müeyyideler vardır. Haksız yere adam öldürme örneğini
ele alalım: Bu cinayeti işleyen bir mümin hem suç işlemiş hem de günaha
girmiştir. Kur' an' a göre bu cinayeti işleyen müminin ahiretteki cezası
(manevî müeyyide), uzun yıllar kalmak üzere cehenneme girmektir.
Dünyadaki cezası (maddi müeyyide) ise kısastır; yani ölüm cezasıdır.
Bunu devlet affedemez, ancak maktulün yakınları affedip cezayı ağır
tazminata (diyete) çevirebilirler. Bu durumda da devlet, kamu düzenini
korumak için kısas dışında, tazir cinsinden ceza verebilir. İlâhî
hukukta, beşeri hukuklarda mevcut maddi cezaların çoğu vardır, beşeri
hukuklarda ise -ilâhî hukukta mevcut olan- manevî-dînî müeyyide yoktur.
"Dînî" kelimesini iki mânada kullanmak mümkündür: 1. Dine dayalı,
meşruiyetini dinden alan. 2. Allah ile kul arasındaki ilişki, sevap ve
günah, ahirette ceza ve mükâfat ile ilgili olan. Fıkıh (İslam Hukuku)
her iki mânasıyla da dînîdir, dinle alâkalıdır.