Sual:
Peygamberimizin, kendisi gelince ayağa kalkmayı yasakladığı
söyleniyor. O
zaman kimler için ayağa kalkmak caiz olur?
CEVAP
Ana
babamıza, hocamıza, âlime, âmirimize, seyyidlere ve şeriflere
ayağa
kalkılır.
Resulullah
efendimizi görenler ayağa kalkınca, onlara, (Başkalarının
birbirlerine
saygı duruşu yaptıkları gibi, benim için ayağa kalkmayın! Ben de,
sizin
gibi bir insanım. Herkes gibi yer içer ve yorulunca otururum)
buyurdu. (H.L.O.İman)
Kendisi
için böyle buyurmuşsa da, ayağa kalkılması gerekenleri de
bildirmiştir.
Hazret-i Ömer’in rivayet ettiği bir hadis-i şerifte buyuruluyor
ki:
(Şu
beş kimse için ayağa kalkılır! Ana babaya, size Kur’an-ı azimüşşan
öğreten
hocaya, ilmine hürmet için âlime, şerefleri dolayısı ile
seyyidlere ve
adaleti sebebiyle âdil sultana.) [M.
Cihar-i Yari Güzin]
Ensar-ı
kiramın toplandığı yere, reisleri olan Sad bin Muaz hazretleri
gelince,
Resulullah efendimiz, (Reisiniz için ayağa kalkın!)
buyurdu.
(Faideli Bilgiler)
Bir
hadis-i şerifte de şöyle buyuruluyor:
(Kureyş
için ayağa kalkmayın; ancak Hasan ile Hüseyin ve onların sülalesi
[seyyidler
ve şerifler] müstesnadır.) [Hatîb]
Merak-ıl-felah
kitabında diyor ki:
Gelen
büyüğe karşı ayağa kalkmak, gelen böyle yapılmasını sevmezse,
mekruh
değildir. Severse, kendisine mekruh olur. Şerrinden korkup kalkana
mekruh
olmaz. Giderken kalkmak da böyledir. Âlimin ve âdil sultanın, ana
babanın
elleri öpülür. (İslam Ahlakı)
Buradan
başka büyüklere de ayağa kalkmanın caiz olduğu
anlaşılmaktadır.