İLAHİ HUKUKUN ÜSTÜNLÜĞÜ

Ahlak ve İtikat , hukuk ile bütünleşir , dolayısı ile hukuka olan saygı ve güven artar:Polis olmasa da rüşvet alınmaz...!

Nefisin arzuları,partizanlık..ortadan kalkar:Allah için iş yapanla partisi  için yapan aynı düşünce temel ve sağlamlığına sahip olmaz !

Aşırılık engellenir : Allah aşırı gidenleri sevmez (Kur' an-ı Kerim),Adalet ,şahidlik...tam sağlanır ( Tüm bu konular ayet desteklidir !)

İnsan , insana kulluktan  kurtulur.

İLAHİ HUKUKUN ÖZELLİKLERİ :

A-ESNEKTİR

1-İslam hukuku değişime açık bir hukuktur.öz aynen kalsa da , tezahürler İslam hukukunda  farklılaşabilir.

İslam  hukukunda " kolaylık,ruhsat,zaruret  halleri ..." gibi kavramlar ilahi hukuku daima katı-değişmez olma özelliklerinden uzak tutmuştur.

2-Ayetlerin kelimeleri ve anlamları kadar gayesi ve maksadı  daima göz önünde bulundurulur.belli maksatlar vardır ( adaletin tesisi , zulmün def' i ,ahlaklı bir toplumun oluşturulması...) Ve bunlar asla değişmez  ama bu maksadı destekleyecek ve hedefleyecek  değişiklikler yapılabilir .İslam hukukunda öz değişmez ama farklı şartların farklı şekiller aldırmasına da izin verir

3-Başta Kur' an olmak üzere sünnet, istihsan,kıyas...bir çok kaynağı vardır .   İslam hukuku ne beşeri hukuk gibi her an değişken , ne de diğer dinler gibi asla değişmez kurallara sahiptir.islam hukuku değişmeyen temel kuralları ( iman esasları ...gibi ) yanında esnek olan kuralları da bünyesinde barındırır.

4-Kur' an her konu ile aynı oranda ilgilenmemiştir:ibadet,ahlaka ..daha fazla önem vermiştir .

5-Muamelat-toplum- kurallarında aile hukukuna daha fazla önem verilmiştir.

6-Genel kurallar verilir ,içlerinin doldurulması ,genel kurallar içinde  ulemaya  bırakılır.İnsan aklına havale edilen alanlar da İslam hukukunda yer alır.

7-Hüküm ayetleri azdır ama delaletleri çoktur.

8-Bazı hükümler zaman - mekan unsuruna göre indirilmiştir .

B-EVRENSELDİR

" Seni alemlere ( hem insan hem cinlere:hem dünyaya hem uzaya ) sadece rahmet,sevgi için gönderdik." ( Enbiya :107)

C-KOLAYLIK PRENSİBİ HUKUKA HAKİMDİR

Rahmet , hoşgörü ,takati aşan hükümlerin  olamaması ... gibi

D-ZARURET PRENSİBİ VARDIR

Yeni olaylar karşısında yeni tavırlar belirleme,bazı değişikliklere izin verme,zor durumlarda geçici çıkış yollarına izin verme...

E-ORTAM VE ŞARTLARA GÖRE HÜKÜM VERİLİR

F-KELİMELER KADAR MAKSAT VE MASLAHATA DA ÖNEM VERİLİR.
 

İSLAM  HUKUKUNDA AHKAMIN DEĞİŞMESİ

                 Örnek ; Enfal :60:   " Düşmanlara karşı hazırlıklı olun ve atlar besleyin ."
                                                                  Amaç ( Değişmez)            Vasıta ( Değişir )

1-Maksada götürecek - helal olan - vasıtalar  değiştirilebilir.

2-Vahiy tartışılmaz ama fetvalar,fıkıh,içtihad tartışılabilir .

3-Genel hüküm koyan kurallar değişmez . Özele has olan hükümler ( Çoğu sünnettedir ) değişir.

4-İllet - sebep- ortadan kalkınca hükümde değişir.

İslam hukuku ;

1-katı bir anayasa değildir.

2-Mutlak egemenlik Allah' ındır : Herkes emir alır.

3-Amaç ; Can-mal-namus-akıl ve dinin korunmasıdır.

4-Özgürlükçüdür: Üstünlük yoktur.Anayasa karşısında herkes eşittir.Anadilde eğitim-öğretim serbesttir.Herkes dinine uymak ve uygulamakta serbesttir.Irk - mezhep düşmanlığı yasaktır .

5-Kuvvetler birliği esastır .Yönetim-yasama-yargı-denetleme paraleldir.

 İSLAM  HUKUKU                                                                         ROMA  HUKUKU

Kaynağı ilahidir                                                                       İnsan iradesinin eseridir,
İbadet ve muamelatı içerir.                                                      Ruhi konular yoktur,
İnsanlar kanun önünde eşit                                                      Sınıf esası vardır,
Buluğ çağına eren tam ehliyet sahibi kabul edilir                         Baba sağ ise ehliyeti yoktur,
Evlatlık müessesesi yoktur- Ama caizdir-                                     Vardır,
Vakıf,süt kardeşliği...vardır                                                       Yoktur,
Varis ,mirası bırakanın borçlarından sorumlu değildir                    Sorumludur,ama mirası reddedebilir.
Ahlaki esaslar vardır,zaman aşımı yoktur                                     Ahlakı esaslar yoktur,zaman aşımı vardır